ขูดหินปูนคืออะไร เจ็บไหม ไขทุกข้อสงสัยที่ต้องรู้ก่อนทำ
คุณเคยสงสัยไหมว่าทำไมถึงยังมีปัญหากลิ่นปากกวนใจ หรือมีเลือดออกตามไรฟันขณะแปรงฟัน ทั้งที่ดูแลความสะอาดอย่างดี นี่อาจเป็นสัญญาณเตือนที่ไม่ควรมองข้าม เพราะ “คราบหินปูน” ที่สะสมเป็นเวลานาน คือภัยเงียบที่อันตรายกว่าที่คิด หากปล่อยทิ้งไว้อาจนำไปสู่อาการเหงือกอักเสบและรากฟันเสื่อมได้ บทความนี้ คลินิกทำฟัน คอนวี่ (Konvy Dental Clinic) ได้รวบรวมข้อมูลสำคัญที่จะพาไปทำความรู้จักกับการขูดหินปูน ราคาขูดหินปูนอัปเดตล่าสุด และช่วยคลายข้อสงสัยยอดฮิตว่าขูดหินปูนเจ็บมั้ย เพื่อให้คุณเตรียมตัวก่อนทำฟันได้อย่างมั่นใจ
ขูดหินปูนคืออะไร
การขูดหินปูน (Dental Scaling) ในทางการแพทย์ คือกระบวนการขจัดคราบหินปูน (Dental Tartar) หรือหินน้ำลาย ทั้งที่เกาะอยู่เหนือเหงือกและใต้เหงือก ซึ่งเป็นคราบแข็งที่การแปรงฟันปกติไม่สามารถเอาออกได้ ทันตแพทย์จำเป็นต้องใช้เครื่องมือทางทันตกรรมเฉพาะทางในการกะเทาะให้คราบแข็งเหล่านี้หลุดออกมา เพื่อคืนความสะอาดให้ผิวฟันและลดแหล่งสะสมของเชื้อโรคที่เป็นต้นเหตุของโรคในช่องปาก
กระบวนการเปลี่ยนจากคราบพลัคสู่หินปูน
จุดเริ่มต้นของหินปูนเกิดจากสิ่งเล็กๆ ที่เรียกว่า “คราบพลัค” (Plaque) หรือคราบจุลินทรีย์ ซึ่งเป็นแผ่นฟิล์มบางๆ ใสๆ ที่เกิดจากเศษอาหารและเชื้อแบคทีเรีย หากเราทำความสะอาดไม่ดีพอภายใน 24-48 ชั่วโมง แร่ธาตุในน้ำลายจะเข้าไปตกตะกอนในคราบพลัคเหล่านั้น จนเริ่มแข็งตัวเกาะแน่นกับผิวฟัน และกลายสภาพเป็น “หินปูน” ที่ไม่สามารถแปรงออกได้ในที่สุด
สัญญาณเตือนว่าคุณมี "หินปูน" สะสมมากเกินไปแล้ว
- มีกลิ่นปากเรื้อรัง แปรงฟันแล้วกลิ่นยังไม่หาย เพราะเชื้อแบคทีเรียสะสมอยู่ในก้อนหินปูน
- เลือดออกขณะแปรงฟัน เหงือกมีความอ่อนแอและอักเสบจากการถูกหินปูนดัน
- เห็นคราบเหลืองหรือดำ สังเกตเห็นคราบแข็งสีเหลืองเข้ม น้ำตาล หรือดำ เกาะแน่นบริเวณคอฟันหรือซอกฟัน
หากไม่ขูดหินปูนจะเกิดอะไรขึ้น
หลายคนเข้าใจผิดว่าหินปูนเป็นเรื่องของความสวยงามเท่านั้น แต่ความจริงแล้วหากปล่อยไว้นานเกินไป ผลเสียที่ตามมารุนแรงกว่าแค่ฟันไม่สวย ดังนี้:
- โรคเหงือกอักเสบ (Gingivitis) หินปูนจะเข้าไปสะสมและระคายเคืองเหงือก ทำให้เหงือกบวม แดง และมีเลือดออกง่าย หากรีบขูดหินปูนในระยะนี้ เหงือกสามารถกลับมาเป็นปกติได้
- โรคปริทันต์อักเสบ (Periodontitis) หรือรำมะนาด เมื่อปล่อยให้เหงือกอักเสบนานๆ หินปูนจะรุกรานลึกลงไปทำลายกระดูกเบ้าฟันและเอ็นยึดปริทันต์ ทำให้เหงือกร่น รากฟันโผล่ และเกิดหนองได้
- ปัญหากลิ่นปากเรื้อรัง และฟันโยก/สูญเสียฟันในระยะยาว นี่คือผลลัพธ์ที่ร้ายแรงที่สุด เมื่อฐานรากของฟันถูกทำลาย ฟันจะเริ่มโยก และท้ายที่สุดอาจต้องถอนฟันซี่นั้นทิ้งไปอย่างน่าเสียดาย
ขั้นตอนการขูดหินปูน ทำอย่างไรบ้าง?
สำหรับใครที่กังวล ขั้นตอนการรักษาไม่ได้น่ากลัวอย่างที่คิด โดยทั่วไปทันตแพทย์จะดำเนินการตามขั้นตอนมาตรฐาน ดังนี้:
- การตรวจสุขภาพช่องปากเบื้องต้น ทันตแพทย์จะตรวจดูปริมาณหินปูน สภาพเหงือก และร่องรอยโรคอื่นๆ เพื่อประเมินการรักษาก่อนเริ่มลงมือ
- การใช้เครื่องมือ Scaler ใช้เครื่องขูดหินปูนระบบสั่นความถี่สูง (Ultrasonic Scaler) เพื่อกะเทาะคราบหินปูนให้หลุดออก และอาจใช้เครื่องมือขูดด้วยมือ (Hand Scaler) เพื่อเก็บรายละเอียดในซอกลึก
- การขัดทำความสะอาดฟัน (Polishing) เมื่อขูดหินปูนออกหมดแล้ว หมอจะใช้หัวขัดพร้อมผงขัดฟัน เพื่อขจัดคราบสีและทำให้ผิวฟันเรียบลื่น ป้องกันการเกาะตัวใหม่ของคราบสกปรก
- การใช้ไหมขัดฟันเก็บรายละเอียด ขั้นตอนสุดท้ายคือการใช้ไหมขัดฟันเพื่อตรวจสอบและทำความสะอาดบริเวณซอกฟันให้เกลี้ยงเกลาที่สุด
ขูดหินปูนต่างจากการขัดฟัน (Polishing) และ Airflow อย่างไร
แม้จะเป็นการทำความสะอาดฟันเหมือนกัน แต่ทั้ง 3 วิธีนี้มีวัตถุประสงค์และวิธีการที่ต่างกัน:
- การขูดหินปูน (Scaling) เน้นเอาคราบแข็งหรือหินปูนออกจากผิวฟันและใต้เหงือก
- การขัดฟัน (Polishing) เน้นทำให้ผิวฟันเรียบเนียนและขจัดคราบสีภายนอกจางๆ หลังการขูดหินปูน
- Airflow เป็นนวัตกรรมการทำความสะอาดโดยใช้พลังน้ำ ลม และผงขัดอนุภาคเล็ก พ่นลงบนผิวฟัน เพื่อขจัดคราบฝังแน่น เช่น คราบชา กาแฟ หรือบุหรี่ ตามซอกฟันที่เครื่องมือปกติเข้าไม่ถึง
ขูดหินปูนธรรมดา vs Airflow แบบไหนดีกว่ากัน
หากต้องการขจัดแค่หินปูนทั่วไป การขูดหินปูนธรรมดาก็เพียงพอ แต่หากคุณเป็นคนที่ดื่มชา กาแฟ เป็นประจำ หรือจัดฟัน และมีคราบสีติดแน่นตามซอกฟัน การทำ Airflow จะให้ผลลัพธ์ที่ดีกว่ามาก เพราะสามารถขจัดคราบสีได้ละเอียดกว่า ไม่ทำลายหน้าฟัน และให้ความรู้สึกที่นุ่มนวลกว่า
รีวิวขูดหินปูนด้วย EMS Airflow ครั้งแรก
ขูดหินปูนเจ็บไหม
โดยปกติแล้วจะรู้สึกเสียวฟัน หรือรู้สึกถึงแรงสั่นสะเทือนมากกว่าความเจ็บปวด ระดับความรู้สึกอาจแตกต่างกันไปในแต่ละบุคคล แต่ไม่ใช่ความเจ็บปวดที่ทนไม่ได้แน่นอน
ปัจจัยที่ทำให้รู้สึกเจ็บขณะขูดหินปูน
- ปริมาณหินปูน หากมีหินปูนเกาะหนามาก หรือมีหินปูนใต้เหงือกลึก ทันตแพทย์อาจต้องใช้เวลาและแรงในการขูดมากขึ้น ซึ่งอาจทำให้รู้สึกเจ็บได้บ้าง
- อาการเหงือกอักเสบที่มีอยู่เดิม หากเหงือกบวมแดงหรืออักเสบอยู่แล้ว การสัมผัสเพียงเล็กน้อยก็อาจทำให้รู้สึกเจ็บหรือมีเลือดออกได้ง่ายกว่าปกติ
- ความมือเบาของหมอและเครื่องมือที่ทันสมัย ทันตแพทย์ที่มีประสบการณ์สูงจะรู้น้ำหนักมือที่เหมาะสม และการใช้เครื่องมือที่มีประสิทธิภาพจะช่วยลดความเจ็บปวดได้มาก
ราคาขูดหินปูน อัปเดตล่าสุด
เรื่องค่าใช้จ่ายเป็นอีกหนึ่งปัจจัยในการตัดสินใจ สำหรับ ราคาขูดหินปูน ที่ Konvy Dental Clinic เราเน้นความคุ้มค่าพร้อมบริการระดับพรีเมียม โดยมีอัตราค่าบริการดังนี้
| รายการรักษา | ราคา (บาท) |
|---|---|
| ขูดหินปูนและขัดฟันทั้งปาก | 900 – 1,500฿ |
| ขูดหินปูนแบบ Airflow และขัดฟันทั้งปาก | 2,000 – 2,500฿ |
| ขูดหินปูนแบบ EMS Airflow และขัดฟันทั้งปาก | 3,500 – 3,900฿ |
ขูดหินปูนใช้สิทธิประกันสังคมได้ไหม
สำหรับผู้ประกันตน สามารถใช้สิทธิประกันสังคมได้ ในวงเงิน 900 บาทต่อปี โดยที่คลินิกของเรา ผู้ประกันตนสามารถใช้สิทธิได้ทันทีโดย ไม่ต้องสำรองจ่าย เพียงแค่นำบัตรประชาชนมาใบเดียว หากค่ารักษาไม่เกินวงเงิน ก็ไม่ต้องจ่ายเงินเพิ่มเลยแม้แต่บาทเดียว
ควรขูดหินปูนบ่อยแค่ไหน
ความถี่ในการเข้ารับบริการขึ้นอยู่กับสภาพช่องปากและการดูแลรักษาของแต่ละคน:
- คนทั่วไป แนะนำให้ขูดหินปูนทุกๆ 6 เดือน เพื่อตรวจเช็กสุขภาพฟันและขจัดคราบสะสมตามรอบปกติ
- คนจัดฟัน / มีโรคประจำตัว ผู้ที่จัดฟันมักทำความสะอาดได้ยากกว่าปกติ หรือผู้ที่มีโรคเบาหวานที่เสี่ยงต่อโรคเหงือก อาจต้องมาพบทันตแพทย์ถี่ขึ้น เป็นทุกๆ 3-4 เดือน
การดูแลตัวเองหลังขูดหินปูน
- อาการที่พบได้ปกติ หลังทำอาจมีอาการเสียวฟัน หรือมีเลือดซึมตามไรฟันเล็กน้อย ซึ่งจะหายไปเองภายใน 1-2 วัน หรือในรายที่มีหินปูนมากอาจรู้สึกว่าฟันห่างขึ้น (เพราะหินปูนที่อุดร่องฟันหลุดออกไป)
- วิธีทำความสะอาดเพื่อลดการเกิดหินปูนซ้ำ ควรแปรงฟันอย่างน้อยวันละ 2 ครั้ง ร่วมกับการใช้ไหมขัดฟันทุกวัน เพื่อขจัดคราบพลัคก่อนที่จะแข็งตัวกลายเป็นหินปูนอีกครั้ง
คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับการขูดหินปูน
ขูดหินปูนทำให้ฟันบางลง หรือฟันห่างไหม?
ไม่จริง เครื่องมือขูดหินปูนทำงานด้วยระบบสั่นเพื่อกระเทาะคราบหินปูนให้หลุดออก ไม่มีความคมที่สามารถกรอหรือทำลายผิวฟันได้ ส่วนที่รู้สึกฟันห่าง เป็นเพราะหินปูนที่เคยเกาะอัดแน่นจนปิดช่องว่างระหว่างฟันได้หลุดออกไป จึงเผยให้เห็นช่องว่างตามธรรมชาติของฟัน
หลังขูดหินปูนกินอะไรได้ไหม
สามารถทานอาหารได้ตามปกติทันที แต่หากมีอาการเสียวฟัน แนะนำให้หลีกเลี่ยงอาหารที่มีรสจัด เย็นจัด หรือร้อนจัดไปก่อนในช่วง 1-2 วันแรก จนกว่าอาการจะดีขึ้น
ขูดหินปูนจำเป็นสำหรับคนที่ฟันดีอยู่แล้วไหม?
จำเป็น เพราะแม้จะแปรงฟันดีแค่ไหน ก็มักจะมีจุดอับสายตาหรือบริเวณที่ขนแปรงเข้าไม่ถึงจนเกิดการสะสมของคราบจุลินทรีย์ การพบทันตแพทย์เพื่อทำความสะอาดอย่างล้ำลึกจึงเป็นการป้องกันที่ดีที่สุด
ขูดหินปูนตัวเองได้ไหม
ไม่ควรทำเด็ดขาด การใช้วัสดุแข็งๆ แคะหินปูนเอง อาจพลาดไปทำลายผิวเคลือบฟัน หรือทิ่มแทงเหงือกจนเกิดแผลติดเชื้อรุนแรงได้ ควรให้ทันตแพทย์ผู้เชี่ยวชาญที่มีเครื่องมือพร้อมดูแลจะปลอดภัยที่สุด
สรุปบทความ
การดูแลสุขภาพช่องปากไม่ใช่เรื่องไกลตัว และ “การป้องกันย่อมถูกกว่าการรักษา” เสมอ การขูดหินปูนอย่างสม่ำเสมอไม่เพียงแต่ช่วยให้ลมหายใจหอมสดชื่น แต่ยังช่วยประหยัดค่ารักษาฟันในระยะยาวจากการสูญเสียฟัน หากคุณกำลังมองหาคลินิกที่ให้บริการครบวงจร หรืออยากปรึกษาเรื่องการจัดฟัน ทำวีเนียร์ เพื่อรอยยิ้มที่สวยงามคลินิกทำฟัน คอนวี่ (Konvy Dental Clinic) พร้อมให้คำแนะนำและบริการโดยทีมทันตแพทย์มากประสบการณ์ สามารถทักเข้ามาปรึกษาประเมินฟันฟรี หรือสอบถามโปรโมชันต่างๆ ผ่านทางเว็บไซต์ได้เลย
- Konvy Dental Clinic สาขา อารีย์ โทร. 093-329-9282 หรือ 096-119-1164
- Konvy Dental Clinic สาขา ตะวันนา บางกะปิ โทร. 093-329-9282 หรือ 065-887-8191
