ผ่าฟันคุดเจ็บไหม กี่วันหาย สรุปวิธีดูแลให้แผลหายไวที่สุด

ปัญหาเรื่องฟันที่สร้างความกังวลใจให้กับคนส่วนใหญ่มากที่สุด คงหนีไม่พ้นเรื่องของฟันคุด” เพราะมักมาพร้อมกับความเจ็บปวด อาการบวม หรือความกลัวที่ฝังใจว่าการรักษาจะต้องเจ็บปวดทรมาน คำถามยอดฮิตอย่าง ผ่าฟันคุดเจ็บไหม หรือต้องพักฟื้นนานแค่ไหนจึงเป็นสิ่งที่ผู้ป่วยค้นหาคำตอบอยู่เสมอ บทความ นี้ทาง คลินิกทำฟัน คอนวี่ (Konvy Dental Clinic) ได้รวบรวมข้อมูลทางการแพทย์ที่ครบถ้วน ตั้งแต่ขั้นตอนการเตรียมตัว ขั้นตอนการรักษา ไปจนถึงเทคนิคการดูแลแผลหลังผ่า เพื่ออาสามาไขข้อสงสัยและสร้างความมั่นใจให้กับทุกคนที่กำลังเตรียมตัวจะไปผ่าฟันคุด

ฟันคุดคืออะไร

ฟันคุด (Wisdom Tooth) คือ ฟันกรามซี่ที่ 3 (Third Molar) ซึ่งเป็นซี่สุดท้ายที่จะขึ้นมาในช่องปาก โดยปกติจะเริ่มขึ้นในช่วงอายุ 17-25 ปี แต่ด้วยวิวัฒนาการของมนุษย์ที่ขากรรไกรเล็กลง ทำให้พื้นที่ในการขึ้นของฟันไม่เพียงพอ ฟันซี่นี้จึงไม่สามารถขึ้นมาตั้งตรงได้ตามปกติ อาจจะเอียงชนฟันซี่ข้างเคียง ฝังอยู่ในกระดูกขากรรไกร หรือโผล่ขึ้นมาเพียงบางส่วน

ทันตแพทย์มักแนะนำให้ผ่าฟันคุดออก แม้ว่าจะยังไม่มีอาการปวด เพราะหากปล่อยทิ้งไว้อาจนำมาซึ่งปัญหาช่องปากเรื้อรัง ไม่ว่าจะเป็นการอักเสบของเหงือกรอบตัวฟัน (Pericoronitis), การเกิดฟันผุในฟันซี่ข้างเคียงเนื่องจากทำความสะอาดยาก, หรือร้ายแรงกว่านั้นคือการเกิดถุงน้ำ (Cyst) ที่ทำลายกระดูกขากรรไกร ดังนั้นการผ่าฟันคุดจึงเป็นการตัดไฟแต่ต้นลม เพื่อสุขภาพช่องปากที่ดีในระยะยาว

ผ่าฟันคุดเจ็บไหม ความจริงที่หลายคนกลัว

มาถึงคำถามสำคัญที่สุดที่ทุกคนอยากรู้คือ ผ่าฟันคุดเจ็บไหม ความจริงทางการแพทย์ที่อยากให้คุณมั่นใจคือ ในขั้นตอนของการผ่าตัด “ผู้ป่วยจะไม่รู้สึกเจ็บปวด” เนื่องจากทันตแพทย์จะใช้ยาชาเฉพาะที่ (Local Anesthesia) เพื่อระงับความรู้สึกบริเวณที่จะทำการผ่าตัดอย่างสมบูรณ์

ระหว่างผ่าตัดรู้สึกอย่างไร

คำตอบของ ผ่าฟันคุดเจ็บไหมในขณะที่หมอกำลังทำหัตถการคือ คุณอาจจะรู้สึกถึง “แรงกด” หรือ “แรงดัน” (Pressure) บ้างเล็กน้อยในขณะที่ทันตแพทย์กำลังขยับฟันหรือแยกฟันออกจากกระดูก แต่จะไม่ใช่ความรู้สึกเจ็บปวดแบบของมีคมบาด หากในระหว่างการผ่าฟันคุดผู้ป่วยเริ่มรู้สึกเจ็บหรือเสียวฟัน สามารถยกมือแจ้งทันตแพทย์เพื่อเติมยาชาได้ทันที ดังนั้นความกังวลว่าผ่าฟันคุดเจ็บไหมจึงเป็นเรื่องที่สามารถจัดการได้ด้วยเทคนิคทางทันตกรรมสมัยใหม่

หลังผ่าตัดเจ็บไหม

เมื่อยาชาหมดฤทธิ์ (ประมาณ 2-3 ชั่วโมงหลังผ่า) ร่างกายจะเริ่มรับรู้ความรู้สึก ซึ่งเป็นช่วงที่หลายคนกังวลว่าผ่าฟันคุดเจ็บไหมในระยะนี้ คำตอบคือจะมีอาการปวดบ้างในระดับที่ทนได้ (Mild to Moderate Pain) และสามารถบรรเทาได้ด้วยยาแก้ปวดที่ทันตแพทย์จ่ายให้ หากทานยาตามเวลา อาการปวดจะลดลงอย่างเห็นได้ชัดและไม่กระทบต่อการใช้ชีวิตมากนัก

ความแตกต่างระหว่าง ถอนฟันคุด และผ่าฟันคุด

หลายคนสับสนว่าตนเองจะต้องถอนหรือผ่า ซึ่งทั้งสองวิธีมีความยากง่ายและการพักฟื้นต่างกัน รวมถึงมีผลต่อคำถามที่ว่าผ่าฟันคุดกี่วันหายด้วย

• การถอนฟันคุด (Simple Extraction): ใช้ในกรณีที่ฟันคุดโผล่พ้นเหงือกออกมาเต็มซี่แล้ว และวางตัวตั้งตรงเหมือนฟันปกติ กรณีนี้ทำได้ง่าย รวดเร็ว แผลหายไว และแทบไม่ต้องกังวลว่าผ่าฟันคุดเจ็บไหมเพราะเหมือนการถอนฟันธรรมดา
• การผ่าฟันคุด (Surgical Extraction): ใช้ในกรณีที่ฟันฝังอยู่ในกระดูก (Impaction) หรือมีเหงือกปกคลุม ทันตแพทย์จำเป็นต้องเปิดเหงือกและอาจต้องกรอตัดกระดูกหรือแบ่งฟันออกเป็นส่วนๆ เพื่อนำออกมา กรณีนี้จะซับซ้อนกว่าและต้องใช้เวลาพักฟื้นนานกว่า

ผ่าฟันคุดกี่วันหาย

อีกหนึ่งคำถามยอดนิยมคู่กันคือผ่าฟันคุดกี่วันหาย การฟื้นตัวของแต่ละคนอาจแตกต่างกันไปตามความยากง่ายของเคสและสภาพร่างกาย แต่โดยทั่วไปสามารถแบ่งระยะการหายของแผลได้ดังนี้

 Timeline การหายของแผลผ่าฟันคุด

24 ชั่วโมงแรก: เป็นช่วงที่สำคัญที่สุด เลือดจะหยุดไหลและเกิดลิ่มเลือด (Blood Clot) ขึ้นมาปิดปากแผล เพื่อเริ่มกระบวนการซ่อมแซมเนื้อเยื่อ ช่วงนี้อาจมีแก้มบวมเล็กน้อย

• วันที่ 2-3: เป็นช่วงที่อาการบวมอาจจะขึ้นถึงจุดสูงสุด (Peak) สำหรับคำถามที่ว่าผ่าฟันคุดเจ็บไหม ในช่วงนี้ อาจมีความรู้สึกตึงหรือระบมบ้าง แต่ยาแก้ปวดจะช่วยได้ดี
• วันที่ 7-10: อาการบวมและปวดจะลดลงจนเกือบเป็นปกติ ทันตแพทย์มักนัดตัดไหมในช่วงนี้ (สำหรับไหมชนิดไม่ละลาย) ใครที่ถามว่าผ่าฟันคุดกี่วันหาย ส่วนใหญ่แล้ว 1 สัปดาห์ก็สามารถกลับมาใช้ชีวิตได้เกือบปกติ
• 2-4 สัปดาห์: แผลที่เหงือกจะปิดสนิท เนื้อเยื่ออ่อนสมานตัวสมบูรณ์
• 3-6 เดือน: กระดูกเบ้าฟันจะค่อยๆ สร้างขึ้นมาเติมเต็มรูที่ถอนฟันไปจนเต็มสมบูรณ์

สรุปสำหรับคำถามผ่าฟันคุดกี่วันหายคือ อาการปวดบวมจะดีขึ้นใน 3-7 วัน แต่แผลจะหายสนิทจริงๆ ใช้เวลาประมาณ 1 เดือน

เจาะลึกวิธีดูแลหลังผ่าฟันคุด ให้แผลหายไว ไม่บวม ไม่ติดเชื้อ

เมื่อทราบแล้วว่าผ่าฟันคุดเจ็บไหมและผ่าฟันคุดกี่วันหาย สิ่งที่จะกำหนดว่าคุณจะหายเร็วหรือช้า คือ การดูแลตัวเองหลังผ่าตัด ทางคลินิกทำฟัน คอนวี่ ขอแนะนำข้อควรปฏิบัติที่ถูกต้องตามหลักการแพทย์ ดังนี้

การดูแลใน 24 ชั่วโมงแรก

ช่วงเวลานี้สำคัญมากต่อการหยุดเลือดและการป้องกันการบวม

• กัดผ้าก๊อซให้แน่น: กัดผ้าก๊อซที่ทันตแพทย์วางไว้ให้แน่นอย่างต่อเนื่องประมาณ 1-2 ชั่วโมง “ห้าม” บ้วนเลือดหรือน้ำลายเด็ดขาด เพราะจะทำให้ลิ่มเลือดหลุดและเลือดไหลไม่หยุด ถ้ามีน้ำลายให้กลืนลงคอ
• ประคบเย็น (Cold Compress): ประคบเย็นบริเวณแก้มข้างที่ผ่าฟันคุดทันทีหลังจากกลับถึงบ้าน โดยประคบ 15 นาที พัก 15 นาที ต่อเนื่องกันในช่วง 24-48 ชั่วโมงแรก ความเย็นจะช่วยให้หลอดเลือดหดตัว ลดอาการบวมและลดความเจ็บปวดได้ดีมาก ช่วยบรรเทาความกังวลเรื่องผ่าฟันคุดเจ็บไหม ได้อย่างดี
• ทานยาตามสั่ง: ทานยาแก้ปวดและยาปฏิชีวนะ (ถ้ามี) ตามที่ทันตแพทย์สั่งอย่างเคร่งครัด
• นอนหมอนสูง: ในคืนแรกควรหนุนหมอนให้สูงกว่าปกติเล็กน้อย เพื่อลดแรงดันเลือดที่ไปเลี้ยงบริเวณศีรษะ ช่วยลดบวม

การดูแลวันที่ 2 เป็นต้นไป

• เปลี่ยนเป็นประคบอุ่น: หลังจากครบ 48 ชั่วโมง หากยังมีรอยช้ำหรือบวม ให้เปลี่ยนมาประคบอุ่น เพื่อช่วยให้เลือดไหลเวียนดีขึ้นและลดรอยช้ำ
• รักษาความสะอาด: แปรงฟันได้ตามปกติ แต่ให้ระวังบริเวณแผลผ่าฟันคุดอาจใช้น้ำยาบ้วนปากฆ่าเชื้อ (Chlorhexidine) หรือน้ำเกลืออุ่นๆ กลั้วเบาๆ เพื่อลดเชื้อโรค
• ขยับอ้าปาก: พยายามบริหารขากรรไกรโดยการอ้าปากเบาๆ เพื่อป้องกันภาวะขากรรไกรยึด (Trismus)

อาหารการกินหลังผ่าฟันคุด กินอะไรได้บ้าง

เรื่องอาหารมีผลอย่างมากต่อคำถามที่ว่าผ่าฟันคุดกี่วันหาย เพราะการทานอาหารที่เหมาะสมจะช่วยให้แผลไม่ถูกรบกวน

• • สิ่งที่ควรทาน: อาหารอ่อน ย่อยง่าย ไม่ต้องเคี้ยวมาก เช่น โจ๊ก (พักให้เย็นลงก่อน), ซุป, ไข่ตุ๋น, โยเกิร์ต, สมูทตี้ (ใช้ช้อนตัก ห้ามใช้หลอดดูด)

• สิ่งที่ต้องเลี่ยง

• • ห้ามใช้หลอดดูดน้ำ: ข้อนี้สำคัญและคนมักเผลอทำบ่อยที่สุด การใช้หลอดดูดจะทำให้เกิดแรงดันสุญญากาศในช่องปาก ซึ่งอาจดึงให้ “ลิ่มเลือด” ที่กำลังปิดปากแผล ผ่าฟันคุด หลุดออกมา นำไปสู่ภาวะกระดูกเบ้าฟันอักเสบ ที่จะทำให้ปวดรุนแรงและหายช้ากว่าปกติมาก
  • งดออกกำลังกายหนัก: ในช่วง 2-3 วันแรก ควรงดการวิ่ง ยกเวท หรือกิจกรรมที่ทำให้หัวใจเต้นแรง เพราะจะทำให้ความดันเลือดสูงขึ้น ส่งผลให้เลือดที่แผล ผ่าฟันคุด ไหลซึมออกมาอีกครั้ง หรือทำให้แผลบวมระบมกว่าเดิม
  • อาหารเผ็ดร้อนและอาหารร้อนจัด: เพราะจะกระตุ้นให้เลือดไหลเวียนดีเกินไปจนเลือดอาจซึมออกจากแผลผ่าฟันคุดได้
  • อาหารแข็ง กรอบ เหนียว: อาจไปทิ่มตำแผลหรือเศษอาหารตกลงไปในรูแผล ทำความสะอาดยาก
  • แอลกอฮอล์และการสูบบุหรี่: ควรงดอย่างน้อย 7 วัน เพราะสารในบุหรี่และแอลกอฮอล์จะรบกวนกระบวนการสร้างเนื้อเยื่อ ทำให้แผลหายช้าและเสี่ยงต่อการติดเชื้อ เพิ่มความเสี่ยงของภาวะกระดูกเบ้าฟันอักเสบ (Dry Socket) ซึ่งจะทำให้คุณกลับมาถามหมออีกครั้งว่าผ่าฟันคุดเจ็บไหมแต่รอบนี้จะเจ็บกว่าเดิมมาก

สัญญาณเตือน อาการแบบไหนต้องรีบกลับมาหาหมอ

แม้เราจะทราบแล้วว่าผ่าฟันคุดกี่วันหาย แต่หากมีอาการผิดปกติดังต่อไปนี้ ควรรีบกลับไปพบทันตแพทย์ทันที ไม่ต้องรอวันนัด

• เลือดไหลไม่หยุด: แม้จะกัดผ้าก๊อซอย่างถูกวิธีนานเกิน 2-3 ชั่วโมงแล้ว
• ปวดรุนแรงมากขึ้น: หลังจากผ่านไป 3-4 วัน แทนที่อาการจะดีขึ้น กลับปวดรุนแรง ร้าวไปถึงหู (สัญญาณของ Dry Socket)
• มีหนองหรือกลิ่นเหม็นรุนแรง: แสดงถึงการติดเชื้อที่แผลผ่าฟันคุด
• ชาที่ริมฝีปากหรือลิ้นไม่หาย: อาจเกิดจากการกระทบกระเทือนเส้นประสาท (พบได้น้อยมาก แต่ควรรีบปรึกษาแพทย์)

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับการผ่าฟันคุด

ผ่าฟันคุดหน้าบวมกี่วัน

อาการหน้าบวมมักจะชัดเจนที่สุดในวันที่ 2 หรือ 3 หลังผ่าตัด และจะค่อยๆ ยุบลงจนกลับสู่สภาวะปกติภายใน 7-10 วัน การประคบเย็นในช่วง 48 ชั่วโมงแรกช่วยลดบวมได้มากที่สุด

ผ่าฟันคุดเจ็บไหม ถ้าเทียบกับการถอนฟันปกติ

ในขณะทำหัตถการ ไม่มีความเจ็บปวดแตกต่างกันเพราะมีฤทธิ์ของยาชา แต่หลังยาชาหมดฤทธิ์ การผ่าฟันคุดอาจมีความระบมมากกว่าการถอนฟันปกติเล็กน้อยเนื่องจากมีการเปิดเหงือกและกรอกระดูก แต่สามารถคุมอาการได้ด้วยยาแก้ปวด

หลังผ่าฟันคุด แปรงฟันได้ไหม

สามารถแปรงฟันได้ตั้งแต่วันแรก แต่ต้องระวังไม่ให้แปรงกระแทกโดนแผลผ่าฟันคุดโดยตรง ในช่วงแรกอาจงดใช้ยาสีฟันบริเวณแผล หรือใช้น้ำเกลือบ้วนเบาๆ แทน

ผ่าฟันคุดกี่วันหาย กินของเผ็ดได้ตอนไหน

แนะนำให้งดของเผ็ดและอาหารรสจัดอย่างน้อย 7 วัน หรือจนกว่าแผลจะปิดสนิทดี เพื่อป้องกันการระคายเคืองที่แผล

 ผ่าฟันคุดพร้อมกัน 4 ซี่ได้ไหม

ในทางทฤษฎีสามารถทำได้ (มักทำภายใต้การดมยาสลบ) แต่โดยทั่วไปทันตแพทย์แนะนำให้ทำทีละข้าง (บน-ล่าง พร้อมกัน) เพื่อให้ผู้ป่วยยังเหลือข้างที่เคี้ยวข้าวได้ และดูแลแผลได้ง่ายกว่า

สรุปบทความ

การผ่าฟันคุดไม่ได้น่ากลัวอย่างที่คิด หากดูแลถูกวิธีตามคำแนะนำ แผลจะหายไวและช่วยป้องกันปัญหาช่องปากเรื้อรังได้ หากคุณมีความกังวลหรือมีอาการปวด สามารถเข้ามาปรึกษาทันตแพทย์เพื่อประเมินฟันฟรี หรือดูโปรโมชั่นสุดคุ้มได้ทันที สำหรับใครที่สนใจ วีเนียร์ เพื่อปรับแต่งรอยยิ้มให้สวยงาม ที่คลินิกทำฟัน คอนวี่ (Konvy Dental Clinic) เราพร้อมให้คำแนะนำและบริการดูแลอย่างครบวงจร เพื่อคืนรอยยิ้มเรียงชิดสวยมั่นใจให้คุณอีกครั้ง สามารถเข้ามาปรึกษาเพื่อประเมินหน้างานจริง หรือสอบถามโปรโมชันล่าสุดได้เลย ทางเรายินดีดูแลทุกรอยยิ้มให้สวยมั่นใจ

• Konvy Dental Clinic สาขา อารีย์ โทร. 093-329-9282 หรือ 096-119-1164
• Konvy Dental Clinic สาขา ตะวันนา บางกะปิ โทร. 093-329-9282 หรือ 065-887-8191